Waarover gaat het en welke schade wordt gedekt?
De tienjarige aansprakelijkheid is een contactuele aansprakelijkheid die een deelnemer aan een bouwproces kan oplopen ten aanzien van zijn opdrachtgever. In de praktijk neemt men aan dat hiervoor 4 voorwaarden vervult moeten zijn:
- Er moet sprake zijn van een overeenkomst voor de huur van diensten (aanneming).
- Het voorwerp van deze overeenkomst moet het plaatsen, bouwen of herbouwen zijn van een gebouw of een constructie, waarvoor een omgevingsvergunning vereist is en waarvoor in de regel beroep wordt gedaan op een aannemer en een architect ( gebouw, weg, sluis, tennisveld enz.). De aansprakelijkheid geldt ook voor alle bestanddelen die onlosmakend met een gebouw verbonden zijn zoals een lift, het dak, een gevel enz.
- Er moet sprake zijn van een zichtbaar of verborgen gebrek dat een bedreiging vormt, of kan vormen, voor de stevigheid, of de duurzaamheid, van het gebouw of een onderdeel daarvan.
- De opdrachtgever moet een fout bewijzen in hoofde van één van de betrokken partijen.
Slaagt de opdrachtgever in zijn bewijslast dan zal deze recht hebben op een vergoeding van zijn schade. Het kan hierbij zowel gaan om een herstelling in natura of om de betaling van een geldsom. Als hoofdregel neem men aan dat de herstelling de nieuwwaarde moet dekken.
Wie kan zich op de tienjarige aansprakelijkheid beroepen en ten aanzien van wie?
De tienjarige aansprakelijkheid komt ten goede aan iedere opdrachtgever of aan zijn rechtsopvolgers. Daarnaast kunnen ook alle opeenvolgende eigenaars van het pand of het goed zich hierop beroepen aangezien dit beschouwd wordt als een toebehoren van het verkochte pand.
De vordering zelf kan worden ingesteld tegen elke natuurlijke of rechtspersoon die zich heeft ingelaten met de studie, leiding of uitvoering van werken en rechtsreeks met de opdrachtgever is verbonden door een aannemingsovereenkomst. Het gaat dus om architecten, studiebureaus, ingenieurs, projectmanagers, aannemers, enz.
Wanneer moet de vordering worden ingesteld?
Er wordt algemeen aangenomen dat de 10-jarige termijn begint te lopen vanaf de aanvaarding van de werken door de bouwheer of opdrachtgever. Meestal zal dit gebeuren in het proces-verbaal van oplevering. Bij gefaseerde opleveringen dient in eerste instantie gekeken te worden naar de gevolgen die partijen aan de voorlopige of definitieve oplevering hebben verleend in de overeenkomst. In de praktijk neemt men meestal aan dat de voorlopige oplevering enkel de tienjarige aansprakelijkheid doet aanvangen voor de punten die aanvaard werden.
Surf hier naar Mijn NSZ en lees alle Q&A's uit ons ledenmagazine
Bijkomende verplichtingen
Tot slot dienen alle architecten, aannemers of andere dienstverleners uit de bouwsector sinds 2017 een verplichte verzekering af te sluiten die hun tienjarige aansprakelijkheid dekt. Deze verplichting geldt wel enkel voor de werken die zij uitvoeren voor de bouw van een woning (ééngezinswoning of appartement). Zo worden bouwheren verder beschermd tegen een eventuele faling van hun aannemer of andere contractspartij.
