“De studie van de FOD Sociale Zekerheid ontkracht duidelijk de mythe dat alle zelfstandigen in weelde leven”, reageert NSZ. “Hoewel sommige zelfstandigen goed hun boterham verdienen, is er ook een reële inkomensongelijkheid.” NSZ wijst ook op de risicofactor die inherent is aan het statuut van zelfstandige. De paradox dat zij meer worden blootgesteld aan armoede, maar dit in de praktijk minder zo ervaren, hangt samen met hun veerkrachtige natuur. “Dit moet de regering aanzetten om het zelfstandigenstatuut snel verder te verbeteren en alles in het werk te stellen om een gunstig klimaat voor hun economische ontwikkeling te garanderen.”
Zelfstandigen worden blootgesteld aan een risico op armoede dat vijf keer hoger ligt dan bij werknemers, zo blijkt uit een vandaag gepubliceerde studie van de FOD Sociale Zekerheid. “Sommige zelfstandigen verdienen goed hun brood, maar er bestaat een zeer sterke ongelijkheid onderling. Deze studie maakt dus korte metten met een diepgewortelde mythe in onze samenleving: die van de weelde en rijkdom van alle zelfstandigen”, legt Cedric Tack, woordvoerder van NSZ uit. “De cijfers zijn des te opvallender omdat bijna 6 op de 10 zelfstandigen die een groot risico lopen om in armoede verzeild te geraken voltijds werken.”
De risicofactor is inherent aan hun statuut: “Wanneer een zelfstandige start, neemt hij een aanzienlijk risico. Hij investeert enorm veel tijd en kapitaal. De eerste jaren van de activiteit kunnen een zeer moeilijke kaap zijn om te ronden en de inkomsten zijn dan vaak erg laag. Bovendien steekt de zelfstandige geld in zijn zaak en heeft hij de neiging zichzelf heel weinig uit te betalen.”
Een paradox in de studie trekt eveneens de aandacht van NSZ. Volgens het onderzoek zijn zelfstandigen meer blootgesteld aan precariteit dan werknemers, maar ervaren ze dit in de praktijk minder. “Dat is duidelijk gelinkt aan hun veerkrachtige natuur. Ze proberen zich dagelijks te behelpen, ook al gaat dat ten koste van hun (mentale) gezondheid en hun privéleven.”
Dit onderstreept dan ook het belang van een kwaliteitsvolle sociale bescherming. “Het sociaal statuut van zelfstandigen is in de loop der jaren verbeterd. De coronacrisis heeft aangetoond hoe noodzakelijk de door NSZ geëiste vorderingen, zoals het overbruggingsrecht, waren om een waardig sociaal vangnet voor zelfstandigen te garanderen.”
“De FOD geeft aan dat zonder deze sociale bescherming het armoederisico van zelfstandigen dubbel zo hoog zou zijn geweest”, aldus Cedric Tack. “NSZ dringt er bij de Arizona-regering dan ook op aan om hun statuut te blijven verbeteren en alles in het werk te stellen om een omgeving te creëren die gunstig is voor hun economische ontwikkeling. “Dat is wat zelfstandigen nodig hebben om te groeien en minder blootgesteld te zijn aan precariteit. Men moet zoveel mogelijk barrières wegnemen zodat zij kunnen groeien in hun activiteit. Het KMO-plan van de regering vormt in die zin mooie intenties, maar deze studie bewijst het: die beloftes zullen snel werkelijkheid moeten worden.”