De Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP), die sinds oktober 2008 door werkgevers kan worden aangevraagd om personen met een handicap in dienst te nemen, kent een groeiend succes. Het aantal dossiers nam tussen 2009 en 2010 met 14 procent toe. Hoewel de VOP proportioneel gezien het meest wordt aangevraagd door grote bedrijven met meer dan 200 personeelsleden, merkt NSZ op dat ook kleine en middelgrote ondernemingen hier gebruik van maken. “Toch is deze premie nog veel te weinig bekend”, haalt NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws een pijnpunt aan. “En dat is jammer, want de toenemende krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat we iedereen zullen nodig hebben.”

De VOP is een loonkostensubsidie voor werkgevers die personen met een handicap in dienst nemen. Gedurende het eerste jaar bedraagt de premie 40 procent van de loonkost, het jaar daarop 30 procent en daarna gedurende drie jaar 20 procent. Na vijf jaar volgt een evaluatie om na te gaan of de VOP nog verder moet worden verleend en op welk niveau. De VOP kan worden aangevraagd in de private sector, het onderwijs en bij de lokale besturen. Er is ook een VOP voor zelfstandige arbeid, maar die kent tot nu toe amper succes, met 14 dossiers in 2009 en 38 dossiers in 2010. Zelfstandigen krijgen een tegemoetkoming zolang hun belastbaar bedrijfsinkomen hoger is dan het gemiddelde gewaarborgde minimummaandinkomen van 1415 euro. Van het eerste tot en met het vijfde kwartaal krijgen zelfstandigen 40 procent van het referteloon, vanaf het zesde kwartaal tot het einde van de tewerkstelling krijgen ze 20 procent van het referteloon.

Wat het totaal aantal dossiers betreft, is er tussen 2009 en 2010 een toename met 14 procent (van 7824 tot 8930 dossiers). De Vlaamse overheid betaalde in 2010 64 miljoen aan VOP-premies.

Onderverdeling per grootte bedrijf

Proportioneel gezien maken vooral de grotere bedrijven gebruik van de VOP en is de stijging qua aantal dossiers ook het grootst bij de grote ondernemingen. Op zich is dat niet onlogisch, aangezien zij doorgaans over een uitgebreide HR-dienst beschikken die dergelijke maatregelen van nabij opvolgen. Toch zien we dat ook kleinere ondernemingen de VOP inschakelen, zij het, proportioneel gezien, minder dan de bedrijven met honderd en meer werknemers in dienst. Daarom vraagt NSZ om een bewustmakingscampagne bij kmo’s op te zetten om de VOP een ruimere bekendheid te geven. Christine Mattheeuws: “Personen met een handicap die kunnen en willen werken mogen we niet aan hun lot over laten. Zeker nu het voor kmo’s weer veel moeilijker is om geknipt personeel aan te werven, hebben we nood aan iedereen die de handen uit de mouwen wil slaan. Vlaanderen telt 400.000 personen op beroepsactieve leeftijd met een fysieke of mentale stoornis. Daarvan zijn er op dit moment 150.000 aan de slag. Daarnaast zien we dat er in mei 2011 28.000 werkzoekenden met een arbeidshandicap ingeschreven zijn bij de VDAB en dat op een totaal van 182.000 werkzoekenden. Dat is dus zeker geen verwaarloosbare groep.”

Sectoren

De VOP wordt vooral toegekend in volgende sectoren: maatschappelijke dienstverlening (13,16 procent), bouw (9,11 procent), kleinhandel (6,17 procent), groothandel (5,52 procent) en gezondheidszorg (5,52 procent).

Handicaps

De meest voorkomende handicaps waarvoor de werkgever een VOP aanvraagt zijn de volgende:

Het gaat dus in grote mate om verstandelijke en mentale problemen en gehoorstoornissen. “Ook al is het voor werknemers met een dergelijke handicap zeker niet altijd evident om op de arbeidsmarkt actief te zijn, kunnen we hun keuze om te werken alleen maar toejuichen. Het is goed dat zij die stap durven en willen zetten en het is ook goed dat de Vlaamse overheid werkgevers hiertoe aanmoedigt middels de VOP”, oordeelt Mattheeuws.