Het algemeen rookverbod in de horeca, dat sinds 1 juli 2011 geldt, zorgt voor een stevige toename van het aantal faillissementen bij cafés. Ten opzichte het derde kwartaal van 2010 waren er dit jaar tijdens dezelfde periode 8 procent meer faillissementen, zo blijkt uit een analyse van NSZ op basis van cijfermateriaal van Coface Services Belgium. “Die cijfers weerspiegelen de harde realiteit, maar bovendien moeten de zwaarste klappen nog volgen”, weet NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws. “Tijdens de zomer konden caféklanten nog op straat of op terras terecht voor een rokertje, maar in de herfst of winter is dat veel minder evident. Heel wat cafébazen kijken dan ook met de nodige schrik naar de komende maanden.” Ondertussen blijft het op de koop toe wachten op een actieplan voor deze noodlijdende sector. De nieuwe federale regering zal daar volgens NSZ prioritair werk van moeten maken.

NSZ leidt uit een eerste bilan af dat het aantal failliete cafés tijdens juli, augustus en september 2011 toegenomen is met 8 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Deze toename is volgens de ondernemersorganisatie te wijten aan de introductie van het algemeen rookverbod in de horeca. Dat verbod was voor kleine cafés die het al moeilijk hadden de spreekwoordelijke druppel. NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws: “De cafés vrezen bovendien dat het ergste nu nog moet komen. Tijdens de zomermaanden kunnen klanten perfect buiten roken, maar met de herfst en de winter in het verschiet vrezen cafébazen een verder slinkend klantenbestand. Het is dus bang afwachten hoeveel voormalige rokerscafés de koude en natte maanden kunnen overleven.”  NSZ gaat er dan ook van uit dat het rookverbod op zes maanden tijd goed zal zijn voor 400 à 450 failliete cafés. En daarna zullen er uiteraard nog slachtoffers vallen.

Opvallend is wel dat steeds meer cafés, 18 procent meerbepaald, overwegen om luifels met verwarmingselementen te installeren om de rokende klant buiten toch niet volledig in de kou te laten staan. Dat blijkt uit een bevraging van NSZ bij 363 cafés waar tot en met eind juni 2011 gerookt mocht worden. Ook de andere ondervraagde cafébazen blijven niet bij de pakken zitten en proberen een creatieve oplossing te vinden voor het rookverbod, in eerste instantie door opnieuw maaltijden aan te bieden (27 procent) en vervolgens door een rookkamer of rooktent in te richten (26 procent). Toch hebben heel wat cafés (73 procent meerbepaald, zo bleek uit eerder onderzoek van NSZ) de middelen noch de ruimte om zo’n rookkamer te installeren. Het is dan ook weinig verwonderlijk dat het rookverbod dan ook bij de overlevende cafés sporen nalaat. Driekwart zag hun aantal klanten na 30 juni verminderen met gemiddeld 27 procent. Daarnaast ziet ook 71 procent van de cafés hun omzet in mekaar stuiken, gemiddeld met 19 procent.

NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws: “Deze eerder schrijnende cijfers verwonderen ons niet en tonen de ernst van de situatie aan. Er moet nu dringend iets gebeuren. Wij eisen actie van de op til staande federale regering. Op korte termijn pleiten we voor een automatisch uitstel van betaling van sociale bijdragen, betaling van bedrijfsvoorheffing en betaling van RSZ-bijdragen en dat gedurende één jaar. Deze crisismaatregelen mogen enkel maar een opstap zijn naar structurele maatregelen voor de cafésector. Een voorbode, zeg maar, van een structurele aanpak en een solide relanceplan met een btw-verlaging naar 6 procent voor voeding en drank, een verhoogde fiscale aftrek voor de plaatsing van een rookkamer of een keuken, soepelere regels voor studenten- en gelegenheidsarbeid om piekmomenten op te vangen en stimuli voor flexibele arbeid.”