7 op de 10 ambachtslieden die afgelopen zondag deelnamen aan de Dag van de Ambachten heeft de afgelopen twee jaar gemerkt dat de consument opnieuw meer interesse heeft in artisanale producten. Als hoofdreden hiervoor geven de ambachtslieden aan dat de consument de eenheidsworst van de grote ketens stilaan beu wordt. Consumenten hebben liever duurzame en originele producten die op maat gemaakt kunnen worden en betaalbaar zijn, wat zeker in tijden van crisis in de kaart van de ambachtslieden speelt. Dat alles blijkt uit een onderzoek van NSZ bij de 573 ambachtsmannen en –vrouwen die deelnemen aan de Dag van de Ambachten. Het is dan ook weinig verwonderlijk dat 83 procent van de ambachtslieden met vertrouwen hun professionele toekomst tegemoet zien, al blijft hun beroep beslist geen vetpot, vermits 3 op de 10 ambachtslieden die full time aan de slag zijn zich tevreden moeten stellen met een maandelijks netto inkomen onder de 1000 euro. “De artisanale beroepen zijn de laatste jaren enorm geprofessionaliseerd, maar het blijft voor deze ondernemers bovenal een passie”, weet NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws.

Artisanale producten vormen stilaan weer een bescheiden hype. 71 procent van de ondervraagde ambachtslieden merkt dat de interesse van de consument de afgelopen twee jaar sterk is toegenomen voor originele, eerlijke en duurzame producten. Mensen blijken de standaardproducten van de grote ketens voor een stuk beu te zijn en zoeken hun toevlucht tot unieke, artisanale en betaalbare stukken. Ook dat laatste speelt een niet onbelangrijke rol in crisistijden. Dat is uiteraard positief voor de sector, dat de toekomst overwegend positief tegemoet ziet. Slechts 15 procent van de ambachtslieden heeft er geen goed oog in.

De afgelopen jaren zijn de ambachten enorm geprofessionaliseerd en gemoderniseerd. Ook steeds meer jonge ondernemers werpen zich op een artisanaal beroep. Wie nog een middeleeuws beeld heeft van de ambachten, stelt dat dan ook beter bij. Ambachtslieden werken vaak met de meest innovatieve producten en technieken. Daarom is het jammer dat de naam ‘ambachten’ op hen blijft kleven. In Frankrijk en Wallonië wordt voor dergelijke beroepen de term ‘artisan’ gebruikt. Die heeft een positievere en een meer hedendaagse connotatie. Bovendien hebben de ‘artisans’ in Wallonië en zeker in Frankrijk enorm veel succes. Een nieuwe omschrijving die de lading beter dekt, is dus in Vlaanderen nodig om de ambachten een modern imago te geven. NSZ denkt daarbij aan de term ‘artisanale ondernemers’. Want bovenal zijn de ambachtslui van vandaag ondernemers.

De ondernemersorganisatie heeft steeds het voortouw genomen om ambachten en vakmanschap te herwaarderen. In 2008 bracht NSZ om die reden een apart label uit, ‘fier ambachtsman te zijn’, dat ambachtslieden nog steeds kunnen opvragen. Het label staat symbool voor de kennis, de kunde en de unieke kwaliteit van de producten en diensten van de ambachtsman of –vrouw. “We gaan dat label nu moderniseren en de nieuwe naam ‘artisanale ondernemers’ gebruiken, maar de boodschap blijft steeds dezelfde: kwaliteit staat bij artisanale ondernemers voorop”, benadrukt Christine Mattheeuws. 

Uit het onderzoek van NSZ blijkt wel dat de ambachtslieden in hoofdberoep er niet echt rijk van worden, maar dat is doorgaans ook niet hun betrachting. 47 procent heeft een maandelijks netto inkomen tussen 1000 en 1500 euro, terwijl 23 procent zich tevreden moet stellen met een bedrag tussen 500 en 1000 euro en 9 procent minder dan 500 euro verdient. Ook wie in bijberoep kiest voor de ambachten zal dat hoofdzakelijk uit passie doen, aangezien 86 procent er maandelijks tussen de 0 en 500 euro mee verdient. Voor de volledigheid: 54 procent van de ondervraagde artisanale ondernemers doet dat in hoofdberoep, 46 procent in bijberoep. Gemiddeld zijn ze al 13 jaar aan de slag.

Een andere kritische kanttekening: 83 procent van de artisanale ondernemers vindt dat de ambachten in ons land onvoldoende gepromoot worden. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat ze allen stuk voor stuk de Dag van de Ambachten een warm hart toedragen. Het blijft wel een feit dat de ambachtelijke beroepen in ons land in vergelijking met bijvoorbeeld Frankrijk nog steeds ondergewaardeerd worden.