Op dit moment wordt 37 procent van de facturen niet tijdig of correct betaald aan ondernemingen. Dat blijkt uit de driemaandelijkse betaalbarometer van NSZ. In augustus ging het ‘slechts’ om 32 procent slecht betaalde facturen. Op drie maanden tijd nam het aantal wanbetalingen bij ondernemingen dus met 16 procent toe. Het sterk verslechterd betaalgedrag zal volgens NSZ leiden tot een nog hoger aantal faillissementen, dat nu al maanden na mekaar alle records van de tafel veegt. “De eurocrisis, de dreigende recessie, de politieke crisis en de overvloedige berichtgeving hierover zijn belangrijke verklarende factoren voor het verslechterd betaalgedrag”, weet NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws. De ondernemersorganisatie schuift drie remedies naar voren die op korte termijn gerealiseerd kunnen worden: de invoering van het betalingsbevel, de omzetting van een Europese richtlijn die zorgt voor maximale betaaltermijn van 60 dagen en de uitbreiding van de faillissementsverzekering tot ondernemingen in moeilijkheden. Daarnaast raadt NSZ ondernemers ondertussen aan om zoveel mogelijk met voorschotten en tussentijdse facturen te werken. Op die manier zijn ze toch al zeker van een deel van hun centen.

Bijna 4 op de 10 facturen aan ondernemers worden momenteel niet tijdig of correct betaald. Dat blijkt uit de driemaandelijkse betalingsbarometer van NSZ waaraan deze keer 686 ondernemers deelnamen. Ten opzichte van augustus 2011, toen een licht verbeterd betaalgedrag kon worden opgetekend en 32 procent van de facturen niet tijdig werden betaald, gaat het om een enorme verslechtering. Naar verklaringen hiervoor is het niet ver zoeken: de economisch uiterst wankele situatie en de massale aandacht hiervoor boezemen de consumenten en de ondernemingen de nodige angst in. De stilgevallen economische groei wordt stevig gevoeld en dat doet het aantal wanbetalingen erg de hoogte in gaan.

Probleem is dat wanbetalingen een kettingreactie veroorzaken. Wie zijn facturen niet tijdig betaalt aan een onderneming brengt die onderneming mee in de problemen en dat zorgt op zijn beurt voor potentiële verdere wanbetalingen. “Ondernemingen zijn geen banken en slecht betaalgedrag komt bij hen dan ook hard aan, zeker bij kmo’s”, weet de NSZ-voorzitter. Bovendien blijkt het vooral een probleem te zijn tussen ondernemingen zelf. Voor twee derde van de niet-betaalde facturen zijn bedrijven immers onderling verantwoordelijk. De rest staat op het conto van de particulieren en de overheid.

Wanbetalingen tasten de liquiditeit van ondernemers en kmo’s ernstig aan en vormen nog steeds de oorzaak nummer één bij faillissementen. Daarom raadt NSZ ondernemers aan om zoveel mogelijk met voorschotten en tussentijdse facturen te werken, kwestie van zich al van een deel van de inkomsten te verzekeren. Ook het aanmoedigen van contante betalingen door bijvoorbeeld een korting van 2 procent te geven, kan veel leed besparen. Daarnaast moet er ook op beleidsvlak ingegrepen worden. Zo vraagt NSZ om de faillissementsverzekering uit te breiden voor zelfstandigen die een gerechtelijke reorganisatie hebben aangevraagd, ondernemers die hun schulden niet meer kunnen afbetalen of zelfstandigen die een faillissement riskeren. Het aantal faillissement doet nu al enkele maanden alle records sneuvelen en het desastreus betaalgedrag zal dat aantal enkel doen toenemen. Daarom moeten ondernemers die door de fel verslechterde conjunctuur in moeilijke papieren zitten meer overlevingskansen krijgen. Zeker nu ze in de moeilijke papieren gedwongen worden door het toedoen van anderen.

Ook is de ondernemersorganisatie verwonderd dat een Europese richtlijn van februari 2011 die de betaaltermijn plafonneert tot 60 dagen nog steeds niet omgezet is in Belgische regelgeving. In Frankrijk bestaat die 60 dagenregel al sinds begin 2009 en, mede dankzij hoge boetes bij het niet respecteren van de betaaltermijn, met succes.

Daarnaast herhaalt NSZ haar eis om het betalingsbevel in te voeren. Het gaat om een procedure waarbij schuldeisers makkelijker aan hun geld geraken door een eenzijdig verzoekschrift naar de rechter te sturen. Nu denken heel wat schuldenaars dat de eisende partij toch niet naar de rechtbank stapt omdat het te kostelijk is en men vaak vertrokken is voor maanden of zelfs jaren gerechtelijke procedure. Het betalingsbevel moet daar korte metten mee maken en bestaat trouwens reeds voor grensoverschrijdende facturen binnen Europa. Dit dossier zit, politiek gezien, al in een vergevorderd stadium. Zo heeft de Senaat het wetsvoorstel terzake goedgekeurd. Door de val van de federale regering in april 2010 verdween het betalingsbevel echter van tafel. De nieuwe ploeg moet van het betalingsbevel meteen werk maken.