Zelfstandigen uit Oostblok geven er snel de brui aan: misbruiken hard aanpakken

Categorie Sociaal
Zelfstandigen uit Oostblok geven er snel de brui aan: misbruiken hard aanpakken

Belgen blijven gemiddeld 13 jaar aan de slag als zelfstandige, zo blijkt uit een analyse van NSZ op basis van cijfers van het RSVZ. Ook de meeste buitenlandse zelfstandigen, actief in ons land, zijn gemiddeld aardig wat jaren aan de slag. Enkel ondernemers uit Polen (bijna 5 jaar actief), Roemenië (bijna 3 jaar) en uit Bulgarije (dik twee jaar actief) haken opvallend sneller af. 60 procent van alle Roemeense en Bulgaarse zelfstandigen stopte er in 2014 nog tijdens hun eerste jaar van zelfstandige activiteit mee. Dat heeft voor NSZ een stuk met de beperkte taalkennis te maken, maar ook met misbruik van het zelfstandigenstatuut. Een specifiek aansluitingsattest en het recht op gezondheidszorg afhankelijk maken van de betaling van sociale bijdragen kunnen helpen om zulke fraude tegen te gaan, want gevreesd wordt dat een deel van de vluchtelingen die in ons land toekomen anders ook het zelfstandigenstatuut zullen misbruiken.

Eind 2014 waren 103.630 zelfstandigen van niet-Belgische nationaliteit  actief in ons land (goed voor een toename van 1,67 procent tegenover 2013) en dat op een totaal van 1.015.902 zelfstandigen. De laatste jaren is de opmars van het aantal Roemeense, Poolse en Bulgaarse zelfstandigen opvallend. Meer nog, de Roemeense zelfstandigen zijn het grootst in aantal wat de buitenlandse zelfstandigen in ons land betreft. 23 procent van de startende zelfstandigen in ons land heeft vandaag een buitenlandse nationaliteit (vooral uit de EU-landen).

Toch blijkt uit een analyse van NSZ op basis van cijfers van het RSVZ, het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen van de Zelfstandigen, dat zelfstandigen uit het Oostblok er veel sneller de brui aan geven dan Belgische zelfstandigen en zelfstandigen uit andere landen die in ons land actief zijn.

Gemiddeld zijn Roemenen slechts gedurende een kleine drie jaar actief als zelfstandige, Polen nagenoeg vijf jaar en Bulgaren dik twee jaar. Ten opzichte van de Belgische zelfstandigen (gemiddeld 13 jaren actief), maar ook de Italiaanse (bijna 12 jaar), de Duitse (9,5 jaar), de Nederlandse (9,5 jaar), de Britse (ruim 9 jaar), de Spaanse (8,5 jaar) en de Franse zelfstandigen (8 jaar) is dat verschil opmerkelijk.

NSZ moedigt het ondernemerschap van buitenlanders in ons land aan, maar stelt tegelijk vast dat vooral zelfstandigen uit Oost-Europa gevoelig sneller afhaken. Dat heeft te maken met de taalbarrière, maar anderzijds ook met gebrekkige informatievergaring en voorbereiding. Een verplichte en doorgedreven cursus die het accent legt op taal- en bedrijfskennis en een betere begeleiding tijdens de eerste drie jaren is daarom volgens de ondernemersorganisatie zeer nuttig. Wie één van onze landstalen niet onder de knie heeft, is sowieso ten dode opgeschreven als ondernemer. Zelfs al heb je de taal voor jouw activiteit niet echt nodig, verlopen toch alle contacten met administraties en dergelijke in één van de landstalen. Die opleiding moet volgens de ondernemersorganisatie ook gegeven worden aan vluchtelingen die in ons land ondernemer willen worden, kwestie van hen de nodige kansen te geven.

Daarnaast is NSZ niet blind voor misbruik van het sociaal statuut door buitenlandse zelfstandigen. Sinds begin 2013 heeft het RSVZ trouwens een kleine 3000 EU-burgers die zich onterecht hadden ingeschreven als zelfstandige geschrapt, voornamelijk Roemenen. Door zich als zelfstandige in te schrijven, krijgen buitenlanders immers bepaalde rechten, zoals gezinsbijslag, een leefloon en gezondheidszorg. De kans bestaat bovendien dat ook sommige vluchtelingen die zich als zelfstandige zullen vestigen zich hier aan zullen bezondigen.

De ondernemersorganisatie eist dat die vorm van misbruik hard wordt aangepakt. Sinds eind augustus is de administratieve boete die daarvoor gelijk was aan de eerste voorlopige bijdrage die een starter moet betalen bij fictieve aansluiting verdubbeld tot een bedrag dat overeenstemt met tweemaal het bedrag van de voorlopige kwartaalbijdrage. Maar die maatregel heeft volgens NSZ weinig zin. Het probleem is immers dat het nogal moeilijk is om die boete te innen bij de nepzelfstandigen. Daarom pleit NSZ voor een specifiek aansluitingsattest dat uitgereikt wordt door het RSVZ aan niet-Belgen die zich inschrijven in het vreemdelingenregister en een zelfstandige activiteit opstarten. Het RSVZ zou dan de daadwerkelijke uitoefening van de zelfstandige activiteit moeten attesteren. Ook kunnen startende zelfstandigen momenteel gedurende één jaar van gezondheidszorgen genieten zonder sociale bijdragen te hebben betaald. NSZ wil de gezondheidszorgen afhankelijk maken van de betaling van de eerste kwartaalbijdrage. Dat sluit misbruik uit.

deel dit