Stevig toenemende vergrijzing bij zelfstandigen: overnamegolf vraagt om proactieve aanpak

Stevig toenemende vergrijzing bij zelfstandigen: overnamegolf vraagt om proactieve aanpak

Het aantal zelfstandigen tussen de 55 en 65 jaar oud is tussen 2009 en 2014 met 15 procent toegenomen, terwijl het totaal aantal zelfstandigen in die tijdspanne met 9 procent is toegenomen. Daarmee zijn de zelfstandigen tussen 55 en 65 jaar de snelst groeiende groep, na de actieven na pensioenleeftijd. “Het ondernemerschap vergrijst, wat binnen een paar jaar tijd zal leiden tot heel wat ondernemingen die overgelaten zullen worden”, stelt NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws vast. “Alleen gebeurt dat nu nog te veel onvoorbereid. 60 procent van de overdragers laat zich niet voldoende informeren.” Om die overnameprocessen in goede banen te leiden, pleit NSZ voor een proactieve aanpak van het Agentschap Innoveren en Ondernemen.

Tussen 2009 en 2014 nam het aantal zelfstandigen tussen 55 en 65 jaar oud het meest toe binnen alle leeftijdsklassen, zo blijkt uit een analyse die NSZ maakte op basis van gegevens van het RSVZ, het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen van de Zelfstandigen. Enkel bij de actieven na de pensioenleeftijd is de stijging nog opmerkelijker, maar dat heeft voor een groot stuk te maken met veranderde wetgeving die toeliet dat zij steeds meer konden bijverdienen.

Ter vergelijking: het totaal aantal zelfstandigen nam tussen 2009 en 2014 met 9 procent toe, van 934.642 zelfstandigen in 2009 naar 1.015.902 eind 2014.

NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws: “Het ondernemerschap in ons land is stevig aan het vergrijzen. Steeds meer zelfstandigen hebben al een zekere leeftijd, al is het positief om vast te stellen dat de afgelopen vijf jaar het aantal jonge ondernemers onder de 30 ook sneller is toegenomen dan het algemeen gemiddelde. Gezien deze vergrijzingsgolf bij de zelfstandigen kunnen we ons de volgende jaren verwachten aan een heuse boom van het aantal ondernemingen dat zal worden overgedragen.” Eerder sprak het KeFiK, het Kenniscentrum voor Financiering van de kmo, al over 320.000 ondernemingen die in ons land tussen 2012 en 2022 op zoek moeten naar een nieuwe eigenaar. Bovendien is het niet langer zo dat ondernemingen van vader op zoon gaan. Binnen familiale ondernemingen blijft slechts een kwart van de ondernemingen in familiehanden na een overdracht.

De overdracht van een onderneming is een complex proces waarmee een ondernemer het best tien jaar voor de eigenlijke overdracht begint. En toch blijkt uit onderzoek van de Antwerp Management School en de UHasselt dat 1/3de van alle ondernemers die de leiding binnen de vijf jaar willen overdragen niet of nauwelijks bezig is met de bedrijfsoverdracht. Aangezien het aantal bedrijfsovernames de komende jaren nog steviger zal toenemen en om die processen zoveel mogelijk in goede banen te leiden, pleit NSZ voor een meer proactieve en faciliterende rol vanwege de overheid. In Vlaanderen zou het Agentschap Innoveren en Ondernemen elk jaar elke ondernemer die 55 wordt kunnen aanschrijven en informeren over de mogelijkheden van een bedrijfsoverdracht. Naast algemene informatie en het geven van eerstelijnsadvies moet er dan ook gemeld worden welke begeleidingsvormen er bestaan en dat externe coaching en strategisch advies bij het overnameproces gesubsidieerd wordt door de KMO Portefeuille. De overheid heeft hier een plicht te vervullen wil ze al dat opgebouwd ondernemerschap niet teloor zien gaan. Dat ook coaching en advies in het kader van een overdrachtsplan ingewonnen kan worden via het Agentschap Innoveren en Ondernemen is nu nog veel te weinig geweten.

deel dit