Nog geen 400 Vlaamse ondernemers kregen in 2015 compensatie voor hinder openbare werken

Nog geen 400 Vlaamse ondernemers kregen in 2015 compensatie voor hinder openbare werken

De inkomenscompensatievergoeding die zelfstandigen kunnen krijgen wanneer zij geconfronteerd worden met hinder omwille van openbare werken in hun buurt is sinds 2015 geregionaliseerd. Toch merkt NSZ op dat die vergoeding nog steeds een zeer beperkt succes kent. Uit cijfers van het Agentschap Innoveren en Ondernemen mag dan wel blijken dat het aantal goedgekeurde dossiers in 2015 met 40 dossiers is toegenomen, toch blijft dat aantal op jaarbasis met 388 goedgekeurde dossiers erg beperkt. De reden hiervoor ligt voor de hand: wie zo’n vergoeding wil krijgen, moet zijn zaak sluiten. De Vlaamse regering beloofde die sluitingsplicht tegen 2016 af te voeren, maar volgens Vlaams minister van Economie Philippe Muyters zal dat ten vroegste haalbaar zijn tegen midden 2017 omdat dan ook pas het online platform voor het bekomen van die compensatie af zal zijn. “Als de digitalisering de versoepeling van de maatregel in de weg staat, moet er ondertussen voor een andere optie gekozen worden. Vlaamse ondernemers willen de sluitingsplicht immers zo snel mogelijk weg”, weet NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws. Ook vraagt de ondernemersorganisatie om deze compenserende vergoeding belastingvrij te maken.

Sinds 2007 kunnen zelfstandigen een inkomenscompensatievergoeding krijgen wanneer ze geconfronteerd worden met hinder als gevolg van openbare werken. Begin 2015 werd die bevoegdheid door de zesde staatshervorming geregionaliseerd. Die vergoeding bedraagt nu 76,30 euro bruto per dag. Door de jaren heen is de inkomenscompensatievergoeding nooit echt een succesnummer geweest. Ook in 2015 was dat zo, zo geeft een analyse van NSZ op basis van cijfers van het Agentschap Innoveren en Ondernemen aan. 388 Vlaamse zelfstandigen kregen vorig jaar een vergoeding ter compensatie van hinderlijke openbare werken. Dat zijn er weliswaar 40 meer dan in 2014, maar al bij al blijft het, gezien de hoeveelheid openbare werken in Vlaanderen, een mager beestje.

Ter vergelijking: in 2010 bedroeg het totaal aantal steundossiers 646, in 2011 730, in 2012 698 en in 2013 491. Naar een reden voor dit mager succes is het niet ver zoeken: een zelfstandige die zo’n inkomenscompensatievergoeding wil krijgen, moet zijn zaak immers gedurende minstens zeven opeenvolgende kalenderdagen sluiten. Die vergoeding is bovendien aan de lage kant, zeker omdat getroffen ondernemers vaak ongeveer de helft aan de belastingen moeten afstaan en ook omdat andere kosten (lening, huur, personeelskost, sociale bijdragen,…) sowieso blijven lopen. Zelfs al daalt de omzet tijdens openbare werken gemiddeld met driekwart, blijft het nog altijd beter om de zaak niet te sluiten en toch iets te verdienen. Daarnaast pleit NSZ er al langer voor om de inkomenscompensatievergoeding belastingvrij te maken. Op die manier zou die dagelijkse bruto vergoeding van 76,30 euro nog een klein beetje kunnen compenseren.

Tijdens openbare werken willen ondernemers nét alles op alles zetten om de schade te beperken om zo niet al teveel inkomsten te mislopen. Tijdelijk de zaak sluiten is zeker niet de beste garantie voor het overleven van de zaak. Het is pas wanneer een ondernemer echt niet anders kan dat hij zijn zaak zal sluiten. NSZ was dan ook zeer tevreden dat het Vlaams regeerakkoord komaf wilde maken met die sluitingsplicht. Handelaars die dan hinder ondervinden door openbare werken zouden dan niet langer hun deuren moeten sluiten om recht te hebben op een financiële compensatie. Meer nog, er zou een nieuwe regeling komen die de Vlaamse rentetoelage en de met de jongste staatshervorming overgehevelde inkomenscompensatievergoeding integreert in één systeem dat geautomatiseerd, online en eenvoudig te hanteren is. Belangrijkste eigenschap van die nieuwe regeling is de evolutie van sluitings- naar hinderdagen als bepalend criterium.

Het jammere is nu dat de uitvoering van deze maatregel erg lang op zich laat wachten. Aanvankelijk liet minister Muyters weten dat de maatregel vanaf 2016 in voege zou treden. Nu blijkt echter dat dit pas mogelijk zou zijn halverwege 2017 omdat de Vlaamse regering de sluitingsplicht pas wil afschaffen wanneer dat online systeem voor de rentetoelage en de inkomenscompensatievergoeding helemaal operationeel is. Dat is anderhalf jaar later. “Dat uitstel komt bijzonder ongelegen, zeker omdat we keer op keer zien dat lokale besturen in de aanloop van gemeenteraadsverkiezingen, deze keer in oktober 2018, massaal aan bouw- en verfraaiingswerken beginnen, met alle gevolgen van dien”, legt NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws uit. “Bovendien kan die sluitingsplicht nu toch al helemaal worden afgeschaft, los van het online platform dat ontwikkeld wordt. Het is jammer dat die politieke keuze niet gemaakt wordt.”

deel dit